و ) درمان با نباتات - تعداد زيادى از نباتات براى درمان در آن دوران بوده كه بعضيها آنها را تا هفتاد عدد ذكر كرده‌اند . همچنين از نباتات زهردار نيز سخن به ميان آمده است ، كه مخصوصا در طبابت از آنها استفادات مىكردند . در طاق بستان نقش درختى ديده مىشود كه ممكن است همان درخت Vun - I . Yudh - lesh ( ون يوديش ) كه درمان‌كننده هر بيمارى در آن عهد بشمار مىرفته باشد ( ايران در زمان ساسانيان آرتور كريستنسن ) . از ادويه و مواد خوراكى مورد استعمال در دوران ساسانيان ( چه به عنوان دارو و چه در موارد ديگر ) بوده ، مخصوصا در دستگاه‌هاى شاهانه زياد مصرف مىشده عبارتند از : شكر ، ( نىشكر Slucn a canne كه در خوزستان اين درخت كشت مىشده است ) ، زنجبيل Gimgem re زعفران ( اين زعفران از ناحيه قم و بوان بوده است ) ، گلاب ، شاهسپرم ( Basilie romain ) بنفشه ، نيلوفر ، باقلاى معطر ، نرگس ، گل سرخ ، خيرى Vesicuria gnaphaloide ترنج ، فلفل ، عود ( Bois d'Aloes ) ، شراب ( انواع و اقسام ) ، انار و آب آن ، نمك ، عسل ، شاهدانه ، زيتون ، بادام ، گردو ، جو ( براى اسبان و چارپايان ) ، اقسام چربىها ، هلو ، نارگيل ، پسته ، عدس ، سركه ، اسپند ، خرما ( ازحيره ) خردل ، انقوزه ، گوگرد ، ترنجبين Mannede Heydyaruum Alkagi ، كتيرا Gomme ، نيل ( Indi go ) ، زيره ، خرما ، كرچك ، زاج ، صبر زرد ، لاجورد ( Azur Bleu Colialt ) نوشادر ( Sel d'ammonniaque ) و مواد معطره مانند عنبر اشهب و مشگ ( Knusk ) و كافور و صندل ( اين چهار ماده